» Материалы за Август 2019 года

 
 
 
Сортировать статьи по: дате | популярности | посещаемости | комментариям | алфавиту

Білім беру жүйесін жаңарту жағдайында заманауи мектептегі дарынды, ынталы оқушылармен жұмыс

Автор: admin от 21-08-2019, 23:59, посмотрело: 110

0
 
 Білім – өмір сүрудің құралы емес;

 білім  - өмірдің өзі.

Джон Дьюи

Қазіргі таңдағы білімнің әмбебаптығына қойылатын талаптардың өсуі мен оқушылардың рухани мәдениет деңгейін көтеру қажеттігі -    лицейдің педагогикалық ұжымының  заманауи білім беру мақсаттары мен міндеттеріне сай келе отырып, мән беретін басымдықтары.     

Бала бойындағы дарындылықты сақтап қалу және дамыту – біздің қоғамымыз үшін маңызды мәселе. Заманауи жалпы орта білім беретін мектеп оқушылардың зияткерлік қабілеттерінің кең ауқымына ие. Аталмыш мәселені шешу үшін келесі міндеттер қойылды: дарынды оқушыларды зияткерлік,  адамгершілік, физикалық тұрғыда дамыту үшін барынша қолайлы орта қалыптастыру; дарынды оқушылардың шығармашылық жұмыстарын жігерлендіру, олардың жеке шығармашылық қабілеттерін жүзеге асыру үшін жағдай жасау.

Бүгінгі таңдағы басты талап – адамның жоғары белсенділігі ғана емес, сондай-ақ оның ерекше ойлау қабілетінің болуы. Оқушылардың дарындылық мәселесі – педагогиканың қатардағы, күнделікті мәселесі емес.   Бұл мәселе біздің еліміздің болашағымен, біздің бітірушілеріміздің еңбек нарығында бәсекеге қабілетті болуымен тығыз байланысты. Дарынды балалардың шығармашылық әлеуетін арттыра отырып, біз бүгін болашаққа – ғылымның, мәдениеттің және жастардың ғана емес, барлық қоғамның әлеуметтік өмірінің дамуына жол саламыз.

Дарынды балалар – біздің байлығымыз. Дарынды оқушыларды анықтау және олармен жұмысты ұйымдастыру «Экономикалық лицей» КММ бесінші сыныптан бастап жүзеге асырылатын өзекті мәселе болып табылады. Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту және қолдау үшін «2015-2020 жылдарға арналған дарынды және қабілетті лицей оқушыларымен жұмыстың «РОСТ» кешенді-мақсатты бағдарламасы» жүзеге асырылады, қолданбалы курстар, арнайы курстар, факультативтер, тренингілік бағдарламалар өткізіледі. Оқушыларға өткізілетін тренингілер:

7-сынып   – «Зияткерлік және қарым-қатынас дағдыларын дамыту»;

8-сынып   – «Өзіңе дос табудың жолдары»;

9-сынып   – «Уақытты дұрыс қолдануды қалай үйренуге болады?»;

10-сынып   – «Өз-өзіңе сенімділікті арттыру құпиялары»;

11-сынып   – «Өз-өзіңді басқаруды үйрен»;

Жоғары сынып оқушылары үшін – «Шығармашыл тұлғаның дамуы»;

«Болашаққа назар салу» кәсіби өзін-өзі анықтау тренингісі.

         Интеллектуалдық және танымдық қабілеттерді дамыту үшін таңдау курстары өткізіледі:

5-сынып   – математика пәнінен «Логикалық есептерді шығару» элективті курсы;

6-сынып   –  «Логикалық есептерді шығару» элективті курсы;

7-сынып   «Математикалық логикалық есептер» элективті курсы;

8-сынып   «РОСТ»(Зерттеу негіздері)»  элективті курсы, «Логикаға бағытталған математкалық есептерді шығару» таңдау курсы;

9-сынып   «Қиындық деңгейі жоғары физика есептерін шығару практикумы» элективті курсы;

10-сынып   «Зерттеушілік химия бастаулары» элективті курсы;

11-сынып   «Ежелгі дәуірден қазіргі заманға дейінгі Қазақстан тарихы» арнайы курсы.

5-11-сыныптардағы барлық оқушыларға психолого-педагогикалық қолдау көрсетіледі.  

Оқу қызметін ынталандыру, сабаққа қызығушылығын арттыру және танымдық қабілеттерін дамыту мақсатында лицейде дәстүрлі «Жыл Лицеисі» сайысы өткізіледі. Мақсаты – лицей оқушысының интеллектуалдық дамуы, оқу қызметін жігерлендіру, білім сапасын арттыру үшін мүмкіндік жасау. 2018-2019 оқу жылында сайысқа 5-11сынып оқушылары қатысты. Қала, облыс, республика, халықаралық деңгейдегі сайыстардың   қатысу қорытындылары және жүлделі орындары есепке алынды. Аталмыш сайыс 2018-2019 оқу жылы бойы оқу үлгерімі рейтингісін жоғарылатуға септігін тигізді.

Оқушылардың дамыған зияты, шығармашылық мүмкіндіктерінің жоғары деңгейі мен белсенді танымдық қажеттілігінің болуы сынды ерекшеліктері «дарынды» деп атауға болатын оқушылардың бар екеніне айғақ болып табылады. Дарынды оқушылармен жұмыс барысында қажет дағдыларды қалыптастыру үшін атқарылуы тиіс жұмыс түрлері:

- оқу материалдарын толықтыру, яғни білім мазмұнын жаңарту және кеңейту;

- оқушылардың танымдық қабілеттерін жігерлендіру;

- арнайы жоспар бойынша жұмыс істеу;

- саралап жұмыс істеу, оқушлармен жеке жұмыс жүргізу және жүйелі түрде кеңес беріп отыру;

- педагогикалық шешімдерді ақылға салып, сараптап қабылдау;

- ұжымдық шығармашылық жұмыстар үшін материалдарды іріктеу және дайындау.

Мұғалімдер сабақ жоспарына қабілетті және дарынды оқушылар үшін арнайы әзірленген ілгері деңгейдегі тапсырмаларды енгізеді.

        Дарынды балаларды анықтау – нақты бір баланың дамуын сараптаумен байланысты ұзақ үрдіс. Бұл даралап оқыту барысында дарынды оқушыларды жүйелі анықтау мен біртіндеп, кезең-кезеңмен дамытуға күш жұмсауды қажет етеді. Біздің мектебімізде оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту жұмыстары түрлі бағыттарда жүргізіледі: мұғалім лицей оқушылымен жеке бағдарлы парақтар бойынша жұмыс істейді; «Дарынды балалар» бағдарламасы түрлі деңгейдегі олимпиадалар конференцияларға оқушыларды дайындау, ОҒҰ жұмысы арқылы жүзеге асырылады.

      Шәкәрім атындағы СМУ химия, қазақ тілі, орыс әдебиеті және тағы басқа пәндер кафедраларымен әріптестікте жұмыс жасаймыз. 2018-2019 оқу жылында ғана оқушылардың түрлі деңгейдегі олимпиадаларға, қалалық және Халықаралық ғылыми-практикалық сайыстарға қатысу барысында иеленген жүлделі орындары біздің жұмысымыздың нәтижелі екендігін көрсетеді:

- ғылым негіздері бойынша олимпиададан 39 жүлделі орын;

- пәндер бойынша аймақтық олимпиададан 16 жүлделі орын;

- Экономиадан Республикалық турдың облыстық кезеңінде 3 жүлделі орын;

- Республикалық олимпиадаларда қазақ тілінен 2-орын, математикадан 1,2-орын;

- Новосібір мемлекеттік университетінде өткізілген Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда химиядан 3-орын, «Мемлекет және құқық» пәнінен 3-орын;

- Компьютерлік ойлау мен информатика бойынша Халықаралық сайыстан 3-орын;

- Жыл сайын лицей командасы Республикалық оқушылардың ғылыми жобалар сайысының қалалық кезеңінде бірінші не екінші орынды иеленеді, мысалы, 2018-2019 оқу жылында:

- оқушылардың ғылыми жобалары сайысының қалалық кезеңінде – 8 жүлделі орын;

- ғылыми жобалардың облыстық кезеңінде – 2 жүлделі орын алды.

Жыл сайын лицей оқушылары барлық спорттық және көркемөнерпаздар сайыстары мен олимпиадаларына қатысады. Біз шахматтан өз жас тобында Халықаралық деңгейде бірнеше дүркін чемпион болып табылатын 9-сынып оқушысы Исанжулов Арыстанды мақтан тұтамыз.

Мектеп әкімшілігі, білікті педагогтер мен дарынды оқушылардың бірлескен жұмысының нәтижесі оқушылардың нақты жетістіктері арқылы көрінеді. Үлгерімі жоғары оқушылармен жұмыс оқушылардың барлық пәндер бойынша білім сапасын жоғарылатуға мүмкіндік тудырды.

Жыл сайын лицейдің ғылыми-практикалық конференциясының жұмысы сегіз секция бойынша жүзеге асырылады. Лицей оқушыларының жұмысына сараптамалық бағаны қаланың ЖОО мен колледждерінен шақырылған әділқазы алқалары, ата-аналар қауымы береді, сондықтан бұл конференцияға қатысу ары қарай қала, облыс, Республика деңгейіндегі ғылыми жұмыстармен айналысуға оңтайлы бастама болып табылады.

Дарынды оқушылармен жүргізілетін жұмыстың бір түріне мысал келтіре кетсек, жоба авторлары өз зерттеу жұмыстарын мұғалімдер мен лицей оқушыларының назарына ұсынып, өз жұмысына қалыптастырушы бағалау алып, жобаның тұсаукесері мен мазмұнын жақсарту жөнінде ұсыныстар ала алады. Оқушылар ғылым фестивалі барысында авторларға өздерін қызықтырған сұрақтарды қойып, көрме материалдарымен танысу мүмкіндігіне ие болды. Еркін пікір алмасудан кейін, барлық пәндер бойынша жобалармен танысқаннан кейін оқушылардың зерттеу жұмысына деген қызығушылығы, зерттеу, зерделеу, танып-білуге деген құштарлығы   оянады.  Аатлмыш фестивальдің оң салдары ретінде лицей конференциясына қатысуды атап өтуге болады. Осылай 2018-2019 оқу жылында алғаш рет 6-7 сынып оқушыларының – 76%, 8-сыныптардың -  100%-ы қатысты.

Біздің мектебіміздің әкімшілігі мен педагогтерінің өз алдарына қойған мақсаттарының бастысы  - зияткерлік еңбекке қабілетті оқушылардың оңтайлы дамуы үшін жоспарлы және мақсатты әрекеттер жүйесін әзірлеу және жүзеге асыру, дарынды оқушыларды оқыту үшін дамыған білім беру ортасын ұйымдастыру.

Дарынды баланы оқыту, үйрету қызықты әрі қиын. Жауапты әрі күрделі жұмысқа деген бала қызығушылығын ояту, талғампаздығын табандау үшін баланы өз еркімен еркін ойлауға, өз бетімен жұмыс істеуге үйрету, бала бойында қиялды дамыту, SMART-мақсаттарды игерту керек. Мұғалімнің басты міндеті – оқушыны зерттеу әлеміне жетелеу,  мәселені айқындап көру, міндеттерін айқындау, сапалы жаңа идеяларды ұсыну.  

Қорыта келер болсақ, мұғалімнің дарынды, ынталы оқушылармен жұмысы – қиын да күрделі, жеке тұлғаға бағытталған және ешқашан толастамайтын үрдіс. Бұл мұғалімнің өз шығармалық әлеуетін, жеке дамуын, пән бойынша білімін тереңдетуді, дарынды оқушылар психологиясы және оларды оқыту саласында білімін жаңартып отыруды  қажет ететін үрдіс, сондай-ақ психологтар↔  мұғалімдер↔әкімшілік↔ата-аналардың бірлескен тығыз жұмысының нәтижесі.

Дарынды оқушылармен жұмысты біз жаңа, сапалы білім беру деңгейіне өту мүмкіндігі ретінде, оқушыға өзін-өзі жүзеге асыруына мүмкіндік беретін, өзін-өзі дамытуға, өмірдегі басты шешімді қабылдауға, бәсекеге қабілетті және сұранысқа ие болу үшін өз күшін бағалауға жағдай тудыратын тәжірибелік іс-шара ретінде қарастырамыз.

Категория: Информация

 

Работа с мотивированными учащимися в современной школе в условиях модернизации системы образования

Автор: admin от 21-08-2019, 23:52, посмотрело: 100

0

Образование – не средство жизни;

образование – сама жизнь.

Джон Дьюи

Реальности сегодняшнего дня, возросшие требования к  универсальности знаний и необходимости подъема уровня духовной культуры учащихся – это те приоритеты, которые педагогический коллектив лицея решает в наиболее полном соответствии целям и задачам современного образования.

Сохранение и развитие одарённости детей - важнейшая проблема нашего общества. Современная общеобразовательная школа обладает огромным диапазоном интеллектуальных способностей учащихся. Для решения данной проблемы были сформулированы следующие задачи: создать максимально благоприятные условия для интеллектуального, морально-физического развития одаренных детей; стимулировать творческую деятельность одаренных детей, создать условия для реализации их личных творческих способностей.

Сегодня время требует не только высокую активность человека, но и его умения, способности нестандартного мышления. Проблема одаренности учащихся -это не рядовая проблема педагогики. Она тесно связана с будущим нашей страны, с тем, чтобы наши выпускники стали конкурентно способными на рынке труда. Развивая творческий потенциал одаренных детей сегодня, мы прокладываем дорогу в недалекое завтра – развитие науки, культуры и социальной жизни не только молодежи, но всего нашего общества.

Одаренные дети – наше достояние. Выявление одаренных детей и работа с ними является актуальной задачей КГУ «Экономический лицей», которая осуществляется с пятого класса. Для развития и поддержания творческих способностей учащихся в лицее реализуется  «Комплексно-целевая программа «РОСТ» по работе с одарёнными и способными лицеистами на 2015-2020 годы»; прикладные курсы, спецкурсы, факультативы, тренинговые программы:

7 класс   – «Развитие интеллектуальных и коммуникативных навыков»;

8 класс   – «Как найти себе друзей»;

9 класс   – «Как научиться управлять временем»;

10 класс – «Как повысить уверенность в себе»;

11 класс – «Учитесь властвовать собой»;

для старших школьников – «Развитие креативной личности»;

тренинг профессионального самоопределения «Фокус на будущее».

         Для развития интеллектуальных и познавательных способностей проводятся элективные курсы:

5 класс – Элективный курс по математике «Решение логических задач»;

6 класс –  Элективный курс «Решение логических задач»;

7 класс – Элективный курс «Математика в логических упражнениях»;

8 класс – Элективный курс «РОСТ» (Основы исследования)», Курс по выбору «Решение математических задач логической направленности»;

9 класс – Элективный курс «Практикум по решению физических задач повышенной сложности»;

10 класс – Элективный курс «Начала исследовательской химии»;

11 класс – Спецкурс «История Казахстана с древнейших времен до сегодняшнего дня».

Для всех лицеистов обеспечивается психолого-педагогическое сопровождение с 5-11 классы.

В целях стимулирования учебной деятельности, проявления интереса к учебе и дальнейшего развития познавательных интересов к учебе в лицее в течение нескольких лет проводится  конкурс «Лицеист года», который стал традиционным. Цель - создание возможностей для интеллектуального развития личности лицеиста, стимулирования учебной деятельности, повышения качества знаний.  В 2018-2019 учебном году в конкурсе участвовали лицеисты 5-11 классов. Подведены итоги участия и призовые места на уровне города, области, республики, на международном уровне.  Данный конкурс способствовал повышению рейтинга успеваемости на протяжении  всего 2018-2019 учебного года.

Такие особенности обучающихся, как развитый интеллект, высокий уровень творческих возможностей и активная познавательная потребность, позволяют утверждать, что есть дети, которых можно назвать одаренными. При работе с одаренными детьми необходимо уметь:

 обновлять учебные программы, расширяя и обогащая содержание образования;

 стимулировать познавательные способности учащихся;

работать по специальному плану;

работать дифференцированно, осуществлять индивидуальный подход и систематически консультировать учащихся;

 принимать взвешенные педагогические решения;

 отбирать и готовить материалы для коллективных творческих дел.

Учителя включают в поурочное планирование задания продвинутого уровня, специально разработанные для способных и одаренных лицеистов.

        Выявление одаренных детей – продолжительный процесс, связанный с анализом развития конкретного ребенка. Это определяет необходимость направления усилий на постепенный, поэтапный поиск и развитие одаренных детей в процессе индивидуализированного образования. В нашей школе работа по развитию творческих способностей учащихся проводится в различных направлениях: учитель работает с лицеистами по индивидуальным маршрутным листам; реализация программы «Одарённые дети» проводится через подготовку лицеистов к участию в олимпиадах и конференциях различного уровня, работу НОУ.
         Сотрудничество с кафедрами СГУ имени Шакарима по химии, казахскому языку, русской литературе и другим дисциплинам. О результативности нашей работы можно судить по количеству призовых выступлений ребят на олимпиадах различного уровня, в конкурсах и научно-практических конференциях городских и Международных только за 2018-2019 учебный год:

 - 39 призовых мест в олимпиадах по основам наук;

 - 16 призовых мест в региональных олимпиадах по предметам;

- 3 призовых места в областном этапе Республиканского тура по экономике;

 - 2 место по казахскому языку и 1, 2 места по математике в Республиканских олимпиадах;

 - 3 место по химии и 3 место по предмету «Государство и право» в Международной научно-практической конференции СУНЦ НГУ;

 - 3 место в Международном конкурсе по информатике и компьютерному мышлению;

Ежегодно команда лицея занимает 1-2 места в городском туре Республиканских соревнований научных проектов школьников, к примеру, в 2018-2019учебном году:

 в городском конкурсе научных проектов – 8 призовых мест;

 в областном туре научных проектов – 2 призовых места.

Ежегодно учащиеся лицея принимают активное участие во всех спортивных и художественных конкурсах и олимпиадах. Мы гордимся лицеистом 9 класса Исанжуловым Арыстаном, который является неоднократным чемпионом по шахматам Международного уровня в своей возрастной группе.

Результаты совместной деятельности администрации школы, квалифицированных педагогов и одарённых детей проявляются в реальных достижениях учащихся. Работа с продвинутыми учащимися позволила повысить качество знаний у лицеистов по всем дисциплинам.

В рамках ежегодной лицейской научно-практической конференции работа конференции осуществляется по восьми секциям. Экспертную оценку работ лицеистов дают члены жюри, приглашенные из Вузов и колледжей города и родительская общественность, поэтому участие в данной конференции является стартовой площадкой для дальнейшего участия в исследовательской деятельности на уровне города, области, Республики.

Хотелось бы привести пример одной из форм работы с продвинутыми детьми, когда авторы проектов имеют возможность публично представить свои исследовательские работы перед учителями и лицеистами, получить формативную оценку своей работы, рекомендации по улучшению содержания и презентации проекта. Учащиеся во время фестиваля наук имели возможность задать интересующие вопросы авторам, познакомиться с выставочным материалом. После свободного обмена мнениями, знакомством с проектами по всем дисциплинам, у ребят появляется интерес к исследовательской работе, желание творить, изучать, создавать. Одной из позитивных последствий данного фестиваля – это участие в лицейской конференции. Так в 2018-2019 учебном году в лицейской конференции приняли участие впервые лицеисты 6-7 классов -76% участников, 8 классов – 100% участие.

Одна из целей, которую ставят перед собой администрация и педагоги нашей школы, состоит в разработке и реализации системы планомерных и целенаправленных действий, обеспечивающих оптимальное развитие детей, склонных к интеллектуальному труду, организации развивающей образовательной среды для обучения одарённых детей.

Обучать талантливого ребенка интересно и одновременно сложно. Чтобы привить вкус к серьезной работе, необходимо научить ребенка самостоятельно мыслить, самостоятельно работать, развивать у ребенка воображение, учить ученика SMART-целям. Главная задача учителя, вводя ребенка в мир исследований, учиться видеть проблему, ставить конкретную задачу, выдвигать качественно новые идеи.

Подводя итоги, следует отметить, что работа учителя с одаренными, мотивированными учащимися – это сложный, индивидуальный и никогда не прекращающийся процесс. Это процесс, который требует от учителя развития собственного творческого потенциала, личностного роста, углубления знаний по предмету, постоянно обновляемых знаний в области психологии одаренных и их обучения, а также тесного сотрудничества с психологами ↔ учителями ↔ администрацией ↔ родителями.

Работу с одарёнными детьми мы рассматриваем как возможность перехода на другой, более качественный уровень образования, как практическую деятельность, посредством которого ученик само реализуется, осуществляет саморазвитие, учится оценивать свои силы, чтобы принять самое главное в жизни решение – быть востребованным, конкурентоспособным.
 


Категория: Информация